12 Ekim 2018 Cuma 11:26

KİTAP

Broken Hill Savaşı'na edebi yorum

Broken Hill Savaşı romanlaştı. Yazar Salih Koca’nın yeni kitabı Avustralya'ya kafa tutan iki Müslümanın hikâyesini anlatıyor.

Broken Hill Savaşı'na edebi yorum
x

Aşağıdaki kodu kopyalayıp sitenize ekleyebilirsiniz


Video Boyutunu otomatik algıla (Mobil Uyumlu) :    X 


Video otomatik başlasın


Haberin Adresi www.34Volt.com Haberin Adresi www.34Volt.com
Yaşandığı tarihhten yüzyıl sonra efsaneneleşen iki Müslümanın 1915 yılında Avustralya’nın Broken Hill kasabasında bir trene düzenledikleri saldırı tarihi kurgu olarak bir romana konu oldu.

Yazar Salih Koca bir yıllık ön hazırlıktan sonra yazdığını belirttiği son romanıyla 1915’de Osmanlı bayrağı altında bir devlete karşı savaşan iki savaşçının hikâyesini anlatıyor. Bir asırdır konu hakkında yazılan tek roman olma özelliğini koruyan esere, hem edebiyat hem de tarihseverlerin ilgi gösterdiği gözlemleniyor. 

Son yıllarda internette sıkça paylaşılan ve konuşulan olay; I. Dünya Savaşı’nda Osmanlı ile dayanışma içinde olmak amacıyla yapılmış. İki kişiden oluşan Müslüman savaşçıların Türk veya Afgan oldukları kesinlik kazanmış durumda.

Olay, bir dondurma arabasına çektikleri Osmanlı bayrağı ile 1 Ocak 1915 günü Çanakkale cephesine ANZAK askeri taşıdığını düşündükleri bir trene saldırı şeklinde oluyor. Çeşitli kaynakların anlattığına göre, siviller, askerler ve polisler ölüyor. Tren saldırı sonrası tekrar istasyona dönerken, iki savaşçı birkaç kilometre ilerideki Beyaz Kayalar sırtlarında kıstırılıp yaklaşık iki yüz kişilik bir kuvvetle çembere alınarak öldürülüyor.

İki kişinin bir devlete kafa tutması açısından son derece ilginç olan vaka, şimdi geniş hacimli bir romanın sayfalarında okuyucuyla buluşuyor.

Yazar Salih Koca bir yıllık çalışmayla ortaya çıkardığı eseri için “samimi, yürekten ve insani yanlar düşünülerek yazılan bir roman oldu” diyor.

Kitabın sayfalarını çevirdiğimizde iki savaşçı ile ilgili karşımıza ilginç detaylar çıkıyor, Broken Hill sakinleri yaşananları bir terör olayı olarak görseler de bu çatışmada hayatını kaybeden iki kişi, özellikle Müslüman coğrafyasında 1930’lardan bu yana kahraman ilan edilmiş durumda. Yüzyıl içinde iki savaşçının yiğitliği ve cesareti yaptıkları eylemi takdir eden geniş kitleler sayesinde bir efsaneye dönüştü.

Olay, bazılarına göre son yıllardaki, sadece dünyanın değil, Müslümanların da başına bela olan, şiddete endeksli cihat kavramının ilk örneği. Bazılarına göre de o dönemde yaşanmış, şimdiki cihat anlayışıyla alakası olmayan, sadece Osmanlı’nın savaşa girmesiyle, onun düşmanlarına darbe vurmak isteyen iki samimi insanın saldırısı. Bazı tarihçiler ise olayı isteksiz Avusturalyalı gençleri savaşa sürüklemek için düzenlenmiş bir komplo olarak yorumluyor.

Yazara göre; adına ne denirse densin olayın büyük bir cesaret örneği. İnanç motivasyonlu bir saldırı ve o yıllardaki savaş atmosferinde Osmanlıyla dayanışma içine girmek amacıyla yapılmış bir çatışma.

Broken Hill çatışmasıyla ilgili tarihte yazılan ilk roman olma özelliğini de koruyan “Broken Hill Savaşı” savaşın tarihi, insanlığın şiddetle, inançla, ırkçılıkla imtihanı üzerine kalıcı bir eser niteliğinde. İki savaşçının İngiliz çoğunluk tarafından maruz kaldığı durumlar, gümüş madenlerinde çalışan işçilerin zor halleri ve I. Dünya Savaşı gölgesi altında kasabada yaşanan baş döndürücü olaylar…

Konuyu enine boyuna ve derinlemesine araştırdığını ve hacimli, ciddi, sürükleyici bir roman ortaya çıkardığını belirten Salih Koca, "İki savaşçının ruh halleri ise sanki oradaymış gibi" kaleme aldığını belirttiği  romanın hem milli duygulara hitap ettiğini hem de abartıya kaçmadan ve edebiyat sanatının temel kurallarından taviz vermeden yazılmış bir eser olduğunu söylüyor. 

Roman, içerdiği yoğun sosyolojik, psikolojik ve tarihsel bilgilerin yanında kullandığı yalın üslupla her yaştan insana hitap ediyor.

1915 de yaşanmış olayı yeni olmuş gibi gözümüzün önüne getiren, bize tüm yönleriyle anlatan eserin yazarı Salih Koca, eserle ilgili soruları şöyle yanıtladı.

> Salih bey bu romanı yazma fikri nereden doğdu?
> Olayı çocukluğumda 1987’lerde Tercüman gazetesinde Ergun Göze’nin bir yazı dizisinde okumuştum. O yıllarda bize ilginç bir kahramanlık macerası olarak gelmişti. Daha sonra internette tesadüfen konuyla ilgili abartılı bir hikâye okudum. Çatışma tamamen bir masala çevrilmiş, inanılması güç bir kurguyla yazılmıştı. Yazan büyük ihtimalle milli duyguları kolaylıkla harekete geçireceğini varsayarak onlarca mantık hatasıyla bir hikâye uydurmuştu. Ama bu basit hikâyenin bile internette yayıldığını, okunup altına çeşitli görüşler, beğeniler yazıldığını ve bir o kadar da acımasız eleştiriler yapıldığını görünce konuya ciddiyetle eğilme arzusu hissettim.
Bu vesileyle, Türkiye’nin Avustralya büyükelçiliği yetkilileriyle irtibat kurdum. Sağ olsunlar bana yardımcı oldular ve Avustralya Ulusal Üniversitesinde çalışan Prof. Dr. Mehdi İlhan ile irtibata geçmeme vesile oldular. İlhan, konuyla ilgili daha önceden araştırıp hazırladığı otuz sayfalık bir akademik metni bana yolladı ve her konuda yardımcı olabileceğini söyledi. Gerçeklere sadık kalınarak olayı anlatan bu İngilizce makale romanın temelini oluşturmaktadır. Ayrıca yüze yakın farklı kaynaktan hikâyenin aslını öğrenmeye çalıştım. Hatta olayın geçtiği Broken Hill kasabasına gidip, bu iki Müslümanın mezarını ziyaret edenlerle, konuyla ilgili açılmış müzeyi görenlerle konuştum. Sonunda insanımıza çok şey söyleyeceğine inandığım, Anadolu’dan Avustralya’ya sürükleyici maceralar eşliğinde; sevgi, arkadaşlık, düşman, vatan, inanç Osmanlı ve savaş kavramları üzerine kafa yorduğum bu eser ortaya çıktı. Çalışmada mesela bir Nalburda kahramanlarımız bir Alman ile Hristiyan ve İslam üzerine ve aradaki çatışma alanları üzerine uzun bir tartışma yapıyorlar. Bu şekilde, mesela okyanusta geçen uzun gemi yolculuğunda da kahramanları özellikle farklı kültürlerden seçip okyanusun ortasında vatan hissinden bağımsız, sadece fikirler temelinde çatıştırdım birkaç yerde.

> Kitabınız aynı zamanda bir düşünce kitabı olması özelliğini de taşıyor. Tarihi bir roman olsa da, son yıllardaki Müslümanlar arasındaki tartışmaları da alttan alta eleştiriyorsunuz, bir yön bulmaya çalışıyorsunuz. Bu kitabı yazmanızda dünya Müslümanlarının son dönemde Ortadoğu’da başlarına gelenlerin etkisi olmuş mudur? Ve çok parçalı, ortak kararlar almaktan uzak hale gelmeleri sonucu süregiden siyasi belirsizlikler kitabınızda ne kadar yer buldu?

> Sadece Müslümanlar arasında olanlar değil, tüm dünyada olanlar yazarı etkiler, etkilemelidir de. “Ben etkilenmem” sertliği içinde değil, beni etkilesin diye tüm haberlere ve yazılara bakarım, günümü yaşarım. Çünkü her yaşadığım etkilenme içimde bir tomurcuktur, bir duygu ve bilgi fidanının yeşermesidir. Müslüman birisi olarak elbette İslam coğrafyasında yaşananlar biraz daha farklı ve içten etkiliyor beni.
Yaşadığınız bölgeden, inançtan ve içinde yaşadığınız geçen zamanın ruhundan bağımsız kitap yazmak zordur. Tüm bunlar sizi bir kitabı yazmaya oturduğunuzda şekillendirmeye başlar ama bir süreliğine. Daha sonra kitabın omurgası ortaya çıkıp olaylar ve kişiler oluştuğunda romandaki her kişiye bağımsızlık vermek zorundasınız. Ve böylece o bağımsız ortamda oluşturduğunuz her tip ve karakter size karşı gelircesine konuşur, hatta bir süre sonra siz sanki olayları izleyen ve sadece kayıt altına almaya çalışan biri gibi olursunuz. Karakterler bağımsızlaşır, günlük hayatta tanışmak için araya insan koyduğunuz gerçek insanlara dönüşür. Oluşturduğunuz maceraların içinde olmadığınız için üzülürsünüz. Hiçbir roman kahramanına onun karakterine uygun olmayan bir şey söyletemezsiniz, hoşunuza giden bir cümleyi diyalog olarak yazamazsınız.
Söylediğim gibi, yaşadıklarınızdan, hissettirdiklerinden uzak kitap yazmak zordur. Yazdığınız kitap ilk çağlarda geçiyor olsa bile sizin o anki yanlarınızdan algılarınızdan izler taşır. 1970’lerde yazılmış tarihi bir roman ile 1800’lerde yazılmış tarihi bir romanı hemen ayrıştırıp yazıldığı dönemi bilmemiz de bu yüzden.
Bu kitapta aşk ve sevgi var, çeşitli yüce duyguların çatışması var ve farklı olarak belki inanç ve birey arasındaki ilişki de var. Ben kitabımda inancı, çatışmalar yaratan değil, insanlığın barış ve huzur dolu bir yeniçağa ulaşmasında ana kavramlardan biri olarak görüyorum. Bunu da eserime yansıtmaya çalıştım. İnançla kavga edenlerin de yeterince hümanist olamayacağını, insan sevgilerinin eksik olduğunu düşünürüm. Çünkü inanç, bir fikirden çok karakterin bir parçasıdır. İnancına söz ettiğiniz birinin aslında kişiliğine söz ediyorsunuzdur. Bu ayrımı yapamayan birinin de zaten entelektüel çaba içinde üretmesi zordur. Ama şunu da belirtmek lâzım. İnanç denilen şey sizi uysal ve iyiliksever de yapar, vahşi ve başkasına zulmeden birine de dönüştürebilir. Tarih bunun örnekleriyle dolu. İnançtan önce kişinin cehaletini yenmesi gerekir. Bir cahilin elinde özellikle din bir kılıca dönüşür her an birinin boynuna indirebileceği. İslam toplumlarının belirli bir kültür düzeyinde olmaktan başka çareleri yok. Özellikle dini doğru anlamak isteyen kitlelerin cahillikte ısrar etmeleri imkânsız diye düşünüyorum.
Romana gelecek olursak… Aylar süren bir çalışma sonucu Broken Hill kasabasındaki trene baskını gerçekleştiren iki savaşçının hikâyesini en ince detaylarına kadar öğrendim. Olayın geçtiği kasabada olanları iğne ile kuyu kazarcasına tek tek kurguladım. Roman sanatının kurgusal imkânları içinde olaya geniş açıdan bakıp doyurucu bir hikâye haline getirip anlatırken inanç ve insan temelinde ciddi meselelere de yer verdim.
Müslümanların bu olayı bir faydalı motivasyon aracı olarak almaları günümüzde ancak bu saldırıdan şiddeti reddeden bir düşünce ortaya çıkarmalarıyla mümkündür. Çünkü dönem, şiddetin ayıplandığı, bilginin ve ekonomik kültürel üretimin her şeyi belirlediği bir zamandır. O zamanki şartların bu iki cesur insana bunu yaptırmış olsa da şimdi artık kahramanlığın mesela kansere ilaç bulunmasıyla, insanlığa hizmet edecek bir fikir keşfedilmesiyle, teknolojiyle, bilimle, iyi ahlâkla olabileceğini düşünenlerdenim.
“Savaşsa savaş!” Temelinde bu olay emsalsiz bir örnektir. Yani İslam inancı altında yaşayan Türkler ve diğer milletler gerektiğinde tek başlarına da davaları için, inançları ve ülkeleri için ölümü göze alabilecek imana sahip insanlardır ana fikrini bu olay mükemmel vermektedir. İmanın insan ruhunda nasıl bir cesarete ve kararlılığa yol açtığını bu olay anlatmaktadır. Buradan yola çıkarak, olayın üzerinden yüzyıl geçmiş bir zaman diliminde Müslümanların da gelişen stratejilere, anlayışlara uyması gerekir. Başarı için milletler içlerindeki, ırksal farklılıkları bir çatışma ve suçlama unsuru yapmıyorlar artık. Çünkü Allah her millete neredeyse ayrı bir zekâ vermiş, farklı bir konuda uzmanlaştırmış. Ayrıca dinsel ayrılıklar artık sadece yeryüzünün geri kalmış bölgelerinde insanlar arasında bir çatışma sebebi olabiliyor.
Bu tabloya bakarak benim bu romanı yazış amacımı şöyle söyleyebilirim; Bir Müslüman olarak dünyanın her alanda en gelişmiş olmak! Müslüman ilim adamlarının onlarcasını yüzlercesini geliştirecek bir sistem için moral bulmak. Cesaretin, kişisel kahramanlığın artık insanlığın ortak değerleri adına olması gerektiğini göstermek. Elde tüfek savaşan atalarımızın bizden artık elde kalem, olarak savaşmamızı istediklerini anlatmak. Broken Hill’deki çatışmada ortaya konulan benzersiz cesareti yeni faydalı şeyler başarmak için içimizde bir motivasyona dönüştürmek.
Zaman içinde insanlık ailesinin güçlü bir üyesi olarak gelecekte yer almak istiyorsak, tarihimizi çok iyi bilmeli, kahramanlıkları fedakârlıkları ve acıları çok iyi öğrenmeliyiz. Büyük bir tarihin evlatları olarak gelecekte yapacağımız çok şey olduğunu bilip asla moralimizi bozmayıp kahraman atalarımızın bizimle olduğunu hissetmek zorundayız. Onlara layık olmak istiyorsak çalışmak, öğrenmek ve bilmek zorundayız. Gençlere böyle olayları doğru anlatarak, böyle olaylardan doğru ana fikirler üreterek onların kafa karışıklığını giderebiliriz. Unutmamak lazım ki, bizler için kafa karışıklığı geçicidir, medeniyetimizin ruhunu içimizde yaşatmak, her attığımız adımda onun sorumluluğunu hissetmek kalıcıdır, kalıcı olmalıdır.

> Eserinizi kim hangi amaçla okumalıdır?

> Ben kalıcı olması amacıyla bir roman yazdım. İnterneti dolaşan milletin milli duygularını hafife alan abartılı hikâyelerin insanımızın hayallerini, duygularını erozyona uğrattığını, gerçeklikten uzaklaştırıp zarar verdiğini düşünüyorum. Bu eserde hikâyemiz Anadolu’dan Yedi Güzel Adam’ın şehrinden başlıyor. Daha sonra, İstanbul üzerinden Trablusgarp savaşı, Mustafa Kemal, Enver Paşa ve Ömer Muhtar’ın da olduğu bir macera ile devam ediyor.
Romanın kahramanları Osmanlı için yardım toplayan Hindistan Müslümanlarına ulaşıp bu altınları Enver Paşa’ya getirmek amacıyla uzun bir deniz yolculuğuna çıkıyorlar. Elbette sadece özet geçiyorum. Çünkü denizlerde, Trablusgarp’ta ve İstanbul’da olağanüstü hikâyeler ve nefes nefese maceralar yaşıyorlar. Kitabın bence en önemli özelliği heyecanlı ve sürekli maceraların bir zincirin halkası gibi birbirine bağlanması. Ve hepsinin de orijinal kurgu içeren, ileride bir sinema filmi veya dizi olabilecek konulardan meydana gelmesi.
Romanı okuyanlar, büyülü fantastik bir dünyaya adım atacaklar ama elbette tüm gerçekliği ile. Yani burada uçuşan dinozorlar filan olmayacak ama yine de şaşırtan, şok edici fantastik hikâyeler de var. Ayrıca, gerçeği hak ettiği gibi anlattığınızda en uçuk fantastik hikâyelerden bile daha heyecanlı sahneler ortaya çıkabiliyor. Özel olarak yazdığım akılda uzun zaman kalıcı birkaç ilginç hikâye var kitapta. Bu tür romana serpiştirilmiş küçük hikâyeleri ben çok seviyorum ve tercih ediyorum.
Bu iki cesur savaşçıya dair bir kitap yazarken hissettiğim tek şey sorumluluk duygusuydu. Onların bu unutulmayacak hikâyelerine unutulmayacak bir eser yazma çabasıydı. Umarım başarılı olmuşumdur, kararı okuyucu verecektir.

> Çok teşekkür ederiz. Son olarak söylemek istediğiniz var mıdır?
> Bu benim dördüncü kitabım. Bu kitap Doğu ve Batı arasındaki bin yıllık gerginliği ve tartışmayı da sonuçlandırmak amacıyla yazıldı aslında. Her iki tarafın birbirini anlaması ve düşmanlıkları bitirmesi arzusuyla kaleme alındı aynı zamanda. Müslümanların önemli bir parçası olmasını arzuladığım büyük bir barış ve insanlık paktının oluşması en büyük hayalim. Ama bu demek değil ki, bu tren saldırısını düzenleyen iki insanın macerası tamamen bu amaçla yazıldı. Aksine, onların heyecanlarını, inançlarını ve saldırı anında geçen dakikalarını neredeyse saniye saniye hissederek yazdım.
Onların yanında, çatışmanın tam ortasında, mermilerden patlayan kayalar, bedenlerden akan kanlar, şehadete giden kararlılıkları günlerce aylarca bende, içimde yaşadı. Birçok kez yazarken ürperdim, gözlerim doldu, yaşlılarla konuşup insana dair sorular sordum, günlerce kitaba dair bir sorumun cevabı peşinde kitap sayfaları arasında ve internette gezdim. Yüz üç yıl aradan geçmiş olsa da sanki az önce olay olmuş gibi hissederek yazmaya çalıştığımdan roman bittiğimde aynaya baktığımda yüzlerime yeni çizgiler gelmiş gibi hissettim kendimi. Haftalarca Broken Hill sokaklarında yaşayan ruhumun yansıması olan yüzüme alışmam birkaç gün aldı.
Yaşanan şiddeti asla sansürlemedim, yumuşatmadım. Bunun onlara haksızlık olacağını düşündüm. Hatta bir arkadaşım kitabı düzeltmek için matbaa öncesi okuduğunda “son sahneleri çok sert yazmışsın, bir çatışma bu kadar da gerçekçi yazılmamalı!” dedi. Ama ben bu iki insanın koca bir kasabaya hatta koca bir devlete karşı gelmesini başka türlü anlatamayacağını düşündüm. Yoğun empati kurma çabam yüzünden, Beyaz Kayalarda iki yüz kişiye karşı üç saatlik çatışmalarını anlattığım günlerde o ana bire bir şahit olmuş gibi gezdim günlerce.
Bir arkadaşım da “roman hem çok akıcı, hem de dönemiyle ilgili çok bilgi var” demişti. Hikâyeyi şekillendiren sayısız konuyu ciddiyetle araştırıp kitaba yansıtmaya çalıştığım için böyle bir söz söylenmesi doğaldı. Çünkü bir tarafta Osmanlı bayrağı altında çarpışan Abdullah ve Muhammed, diğer tarafta yaklaşık üç yüz kişinin olduğu Beyaz Kayalar’daki kitabın finalindeki çatışma sahnesini başka türlü kurgulayamazdım. O noktaya olaylar nasıl geldi anlatmasam, okuyucu yeterince tatmin olmazdı.
Dört bölüm olan romanda okuyanlar tarihe geçmiş bir olayı tüm yönleriyle okurken, inanç felsefesi, cesaret ve kahramanlık, 1910’ların Osmanlının son döneminin İstanbul’u ve Anadolu’su, İttihat Terakki ve Abdülhamid, 31 Mart Vakası, Trablusgarp savaşı, İngiliz Siyaseti, hakkında edebiyatın o özel tadı içinde çok şey öğrenecekler…

İlginizi Çekebilir

Dünyanın En Uzun Soluklu Bilişim Etkinliği Olan “Bilişim Kurultayı”Nın 35’İncisi Başlıyor…

ÜRETİMİN VE KALKINMANIN ANAHTARI: BİLİŞİM


Arby’S®’Ten Basketbol Tutkunlarına Özel Euroleague Menüsü

Sıra dışı ve doyurucu lezzetlerin tek adresi Arby’s®, dünyada milyonlarca basketbol sever tarafından ilgiyle takip edilen Avrupa Basketbol Ligi “EuroLeague Basketball”a sponsor oldu. Arby’s® bu sponsorluk kapsamında hazırladığı lezzetli menü ile sandviç sevenleri gurme lezzetlerle buluşturmaya devam ediyor.


Halil Sezai, 17 Kasım’Da Trump Cadde’De

Geniş hayran kitlesine sahip olan yorumcu ve besteci Halil Sezai, 17 Kasım Cumartesi akşamı Trump Cadde sahnesinde hayranlarıyla buluşacak.


Çift Bataryalı Yeni Dell Rugged Dizüstü Bilgisayarlar Tanıtıldı

Dünyanın en zorlu çalışma şartlarına göre tasarlanan Dell Latitude 7424 Rugged Extreme ve Dell Latitude 5424 ve 5420 Rugged dizüstü bilgisayarlar, uçtan uca güvenilir ve yönetilebilirliği bir araya getiriyor.


80’İnci Yaşını Kutlayan Nescafé, Kahve Keyfinin Nice 80 Yıllar Daha Sürmesi İçin Çalışıyor

1938 yılında kahveseverleri çözünebilir kahve ile tanıştıran Nescafé 80 yaşına girdi. Kahvenin daha fazla kişiye ulaşmasında önemli rol oynayan Nescafé, 80 yıl boyunca pek çok yenilikle kahveseverlerin kalbindeki yerini korudu; değişen nesillerin değişmeyen tercihi lider marka oldu. Nescafé bugün de kahve keyfinin gelecek nesillere ulaşması için en fazla yatırım yapan marka. Kahvenin sürdürülebilirliğini hedefleyen Nescafé, 500 milyon dolar yatırımla 1 milyon çiftçiye dokunuyor.


Etiketler: Broken Hill Savaşı, Broken Hill, roman, edebiyat, salih koca, yazar,

Yorum Yazın

420
×
 

Yorumlar 0 adet



Yorumunuz Kaydedildi.

Editörlerimizin yoğunluğuna göre onaylanmasına çalışılacaktır.

Teşekkür ederiz.